06-07-2026
310 Lượt xem
Đăng bởi: admin T
Ngày 30/06/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 252/2026/NĐ-CP nhằm cụ thể hóa và tổ chức triển khai một số nội dung của Luật Quản lý thuế 2025. Nghị định này quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế.
Trong bài viết dưới đây, Taxnet sẽ tổng hợp những điểm mới nổi bật và quan trọng của Nghị định 252/2026/NĐ-CP, giúp doanh nghiệp nhanh chóng nắm bắt và chủ động tuân thủ đúng quy định.
Ngày ban hành: 30/06/2026 bởi Chính phủ.
Ngày hiệu lực: Từ ngày 01/07/2026.
Mục đích: Hướng dẫn thi hành chi tiết một số điều và các biện pháp tổ chức thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Nghị định này chính thức thay thế cho các Nghị định hướng dẫn về quản lý thuế trước đây.
Lưu ý bối cảnh (Kế toán rất dễ nhầm lẫn): Vào cùng ngày 30/06/2026, Chính phủ ban hành gói 3 Nghị định thuế có hiệu lực đồng thời từ 01/07/2026:
Nghị định 252/2026/NĐ-CP: Chuyên sâu về Quản lý thuế.
Nghị định 253/2026/NĐ-CP: Chuyên sâu về Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN).
Nghị định 254/2026/NĐ-CP: Chuyên sâu về Hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.
Đây là nội dung cốt lõi, nhận được sự quan tâm lớn nhất từ các chủ doanh nghiệp và kế toán vì tác động trực tiếp đến quyền tự do đi lại và uy tín của nhà quản lý. Nghị định 252 đã phân loại rõ nhóm đối tượng, ngưỡng nợ và thời gian để làm căn cứ cưỡng chế:
Đối với Cá nhân, Hộ kinh doanh: Bị tạm hoãn xuất cảnh nếu thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, có số tiền nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và khoản nợ này đã quá hạn từ 120 ngày trở lên.
Đối với Doanh nghiệp, Hợp tác xã (HTX), Liên hiệp HTX: Đối tượng bị hoãn xuất cảnh là Cá nhân đại diện theo pháp luật hoặc Cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp (theo quy định của Luật Doanh nghiệp). Biện pháp này áp dụng khi đơn vị bị cưỡng chế nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên và khoản nợ đã quá hạn từ 120 ngày trở lên.
Đối với đơn vị không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký: Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp sẽ bị hoãn xuất cảnh theo ngưỡng tương ứng (50 triệu hoặc 500 triệu) nếu sau 120 ngày kể từ khi cơ quan thuế ra thông báo mà đơn vị vẫn không khôi phục hoạt động hoặc không làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Đối với Người nước ngoài: Bị tạm hoãn xuất cảnh nếu còn nợ thuế quá hạn trước khi xuất cảnh mà không giới hạn ngưỡng nợ tối thiểu.
Đối với Cá nhân có dấu hiệu tẩu tán tài sản: Áp dụng ngay khi bị cơ quan thuế xác định có dấu hiệu bỏ trốn hoặc tẩu tán tài sản theo thông báo riêng.
Quy trình thực hiện thông báo và Điểm mới mở đường cho Doanh nghiệp:
Quy trình: Đối với các khoản nợ thông thường, cơ quan thuế phải gửi thông báo trước 30 ngày thông qua tài khoản giao dịch thuế điện tử của người nộp thuế, đồng thời công khai thông tin công khai trên cổng thông tin điện tử ngành Thuế. Sau thời hạn này nếu không nộp, thông báo hoãn xuất cảnh chính thức sẽ chuyển sang cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và có hiệu lực ngay trong ngày nhận.
Cơ chế gỡ bỏ lệnh hoãn (Cực kỳ thông thoáng): Điểm mới rất nhân văn là người nộp thuế không cần phải thanh toán hết 100% nợ thuế mới được đi nước ngoài như trước. Chỉ cần nộp tiền để hạ số nợ xuống dưới ngưỡng (dưới 50 triệu với cá nhân, dưới 500 triệu với doanh nghiệp) là lệnh hoãn xuất cảnh sẽ được hủy bỏ.
Xử lý nhanh bằng công nghệ: Trong trường hợp hệ thống kho bạc và thuế chưa kịp cập nhật số liệu liên thông, người nộp thuế có quyền gửi bản chụp chứng từ nộp tiền qua Hệ thống thông tin quản lý thuế để cơ quan thuế đối chiếu và làm thủ tục gỡ bỏ lệnh cấm xuất cảnh ngay lập tức.
Căn cứ Điều 43 và Điều 44 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, việc quản lý thuế trên môi trường số được chuyển dịch trách nhiệm từ cá nhân sang các chủ quản nền tảng sàn:
Đối tượng chịu trách nhiệm: Các sàn TMĐT có chức năng đặt hàng trực tuyến kết hợp thanh toán trực tuyến (như Shopee, Lazada, TikTok Shop,... bao gồm cả doanh nghiệp trong nước lẫn nhà cung cấp nước ngoài vận hành sàn tại Việt Nam).
Cơ chế khấu trừ:
Thuế GTGT: Khấu trừ trực tiếp trên mỗi giao dịch phát sinh doanh thu có điểm giao nhận trong nước.
Thuế TNCN: Khấu trừ đối với cá nhân cư trú (trên cả doanh thu trong và ngoài nước phát sinh qua sàn); đối với cá nhân không cư trú (trên doanh thu phát sinh tại Việt Nam).
Nhà cung cấp nước ngoài kinh doanh trên sàn: Sàn có trách nhiệm khấu trừ, nộp thay cả thuế GTGT và thuế TNDN cho họ.
Thời điểm thực hiện: Ngay khi giao dịch được hệ thống xác nhận thành công và thanh toán được chấp nhận. Khi sàn đã khấu trừ và nộp thuế đầy đủ vào ngân sách, người bán không phải tự thực hiện kê khai lại đối với phần doanh thu đó.
Nghị định 252 siết chặt kỷ luật hành chính bằng việc đưa ra các mốc thời hạn chuẩn 10 ngày làm việc cho hầu hết các biến động về mã số thuế (MST):
Đăng ký thuế lần đầu: Thời hạn là 10 ngày làm việc kể từ ngày được cấp giấy phép thành lập/hoạt động; ngày bắt đầu hoạt động kinh doanh (đối với tổ chức/cá nhân không thuộc diện đăng ký kinh doanh); ngày ký hợp đồng nhận thầu (nhà thầu nước ngoài); hoặc ngày phát sinh nghĩa vụ thuế TNCN của cá nhân tự đăng ký.
Chấm dứt hiệu lực mã số thuế: Người nộp thuế phải nộp hồ sơ chấm dứt MST trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày có văn bản quyết định chấm dứt hoạt động hoặc ngày kết thúc hợp đồng kinh doanh/hợp đồng dầu khí.
Các thủ tục liên quan khác: Nghị định cũng quy định rõ ràng thời hạn đối với việc thay đổi thông tin đăng ký thuế, thời hạn gửi thông báo tạm ngừng hoạt động kinh doanh để đảm bảo tính nhất quán.
.png)
Cơ quan thuế chuyển hẳn sang mô hình quản lý hiện đại: Tự động đánh giá, phân loại người nộp thuế thành các nhóm mức độ rủi ro khác nhau (Rủi ro thấp/Tuân thủ tốt – Rủi ro trung bình – Rủi ro cao).
Tiêu chí đánh giá dựa trên: Lịch sử chấp hành khai/nộp thuế, tính minh bạch và đầy đủ của hồ sơ, tần suất và mức độ vi phạm hành chính về thuế trước đó.
Quyền lợi & Chế tài: Doanh nghiệp tuân thủ tốt sẽ được đưa vào diện ưu tiên, giảm tối đa tần suất thanh tra, kiểm tra định kỳ. Ngược lại, những doanh nghiệp nằm trong nhóm rủi ro cao sẽ bị giám sát trọng điểm và kiểm tra hồ sơ sâu hơn.
Nghị định tăng cường tính pháp lý cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu số giữa Cơ quan Thuế với các cơ quan quản lý nhà nước khác bao gồm: Cơ quan đăng ký kinh doanh, Cơ quan quản lý đất đai, Kho bạc Nhà nước, Hệ thống ngân hàng thương mại và Tổng cục Hải quan.
Hệ thống dữ liệu hoạt động theo thời gian gần thực (near real-time), giúp cơ quan thuế thực hiện đối chiếu chéo tự động, phát hiện ngay các hành vi kê khai sai lệch số liệu giữa các tờ khai hải quan, giao dịch qua ngân hàng hoặc hồ sơ đất đai.
Trường hợp bị công khai danh tính: Người nộp thuế có hành vi trốn thuế, chây ỳ nộp tiền thuế; nợ thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp mà không tự nguyện chấp hành; cố tình không phản hồi các văn bản yêu cầu của cơ quan thuế hoặc tự ý bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh đã đăng ký.
Điểm mới bảo vệ quyền riêng tư: Khi công khai thông tin vi phạm của cá nhân lên các phương tiện thông tin hoặc cổng điện tử, cơ quan thuế bắt buộc phải thực hiện biện pháp che số định danh cá nhân nhằm đảm bảo an toàn thông tin đời tư theo quy định pháp luật hiện hành.
Nghị định 252 bổ sung hướng dẫn chi tiết, làm rõ điều kiện và quy trình để cơ quan thuế giải quyết cấp hóa đơn lẻ theo từng lần phát sinh đối với những doanh nghiệp đang chịu biện pháp cưỡng chế "ngừng sử dụng hóa đơn".
Quy định này mở ra "đường sống" hợp pháp cho các doanh nghiệp, giúp họ vẫn có thể bán hàng, xuất hóa đơn giao cho khách hàng để thu hồi công nợ, duy trì dòng tiền tối thiểu để vừa vận hành vừa nộp dần tiền nợ thuế vào ngân sách.
Đây là quy định nhằm bảo vệ quyền lợi của người nộp thuế trong thời đại số hóa hoàn toàn. Nghị định đưa ra các nguyên tắc xử lý hành chính, ghi nhận mốc thời gian khi hệ thống cổng điện tử của ngành Thuế gặp sự cố nghẽn mạng, lỗi hạ tầng kỹ thuật.
Doanh nghiệp sẽ không bị phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế hoặc chậm nộp tiền thuế nếu chứng minh được thời điểm thực hiện trùng với thời gian hệ thống thuế gặp sự cố được cơ quan thuế xác nhận.
Để biến các thông tin pháp lý trên thành giá trị thực tế cho độc giả của Taxnet, bài viết cần đưa ra checklist hành động cụ thể sau:
Rà soát công nợ thuế của người đại diện và chủ sở hữu: Kế toán cần đối chiếu ngay số nợ thuế của doanh nghiệp. Nếu phát hiện số nợ tiến cận hoặc vượt mức 500 triệu đồng và đã quá hạn, cần tham mưu ngay cho Ban Giám đốc nộp một phần tiền thuế để hạ dòng nợ xuống dưới ngưỡng an toàn, tránh trường hợp Người đại diện pháp luật bị chặn xuất cảnh bất ngờ tại sân bay khi đi công tác.
Đối với các đơn vị/cá nhân kinh doanh trên sàn TMĐT: Thiết lập quy trình đối chiếu dòng tiền độc lập. Hàng tháng, kế toán phải tải báo cáo doanh thu và báo cáo số thuế đã bị sàn (Shopee, TikTok Shop,...) khấu trừ. Lưu trữ cẩn thận các chứng từ khấu trừ thuế do sàn cung cấp để làm căn cứ giải trình, quyết toán thuế TNCN/GTGT cuối năm, tuyệt đối tránh việc kê khai sót hoặc bị cơ quan thuế tính trùng doanh thu.
Giám sát thời hạn 10 ngày làm việc: Đưa mốc thời gian 10 ngày làm việc vào quy trình xử lý công việc nội bộ đối với các thủ tục: thành lập chi nhánh/văn phòng mới (đăng ký thuế lần đầu), thay đổi thông tin đăng ký kinh doanh, tạm ngừng kinh doanh, hoặc giải thể/chấm dứt hoạt động để tránh các khoản phạt hành chính không đáng có.
Theo dõi phân loại mức độ tuân thủ trên hệ thống Thuế điện tử: Thường xuyên đăng nhập tài khoản thuế điện tử của doanh nghiệp để kiểm tra các thông báo đánh giá rủi ro tuân thủ từ cơ quan thuế. Chủ động giải trình các cảnh báo sai lệch số liệu (do hệ thống liên thông dữ liệu quét được) để giữ doanh nghiệp luôn nằm trong nhóm rủi ro thấp – nhóm được ưu tiên giảm thanh tra.
Nghị định 252/2026/NĐ-CP thiết lập rõ hơn ngưỡng nợ thuế, thời hạn quá hạn và trình tự áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, qua đó tăng tính minh bạch trong quản lý nghĩa vụ thuế đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện doanh nghiệp và các cá nhân có nghĩa vụ thuế trước khi rời khỏi Việt Nam. Song song đó, việc chuẩn hóa các mốc thời hạn đăng ký thuế giúp người nộp thuế dễ dàng nắm bắt và tuân thủ hơn.
Trong bối cảnh các quy định về thuế liên tục thay đổi và ngày càng đề cao tính tự động hóa, việc doanh nghiệp chủ động ứng dụng công nghệ vào công tác kế toán, kê khai và quản lý nghĩa vụ thuế là hết sức cần thiết. Phần mềm kế toán online Taxnet là giải pháp giúp doanh nghiệp tự động hóa nghiệp vụ kế toán, kết nối trực tiếp với cơ quan thuế để kê khai, nộp thuế điện tử nhanh chóng, đồng thời luôn cập nhật kịp thời các chính sách, quy định thuế mới nhất.
---------------------------
Công ty TNHH công nghệ và dịch vụ thuế Taxnet
Trụ sở chính: Số nhà 21 - 23 Nguyễn Công Hoan, Phường Giảng Võ, Tp. Hà Nội
Mã số thuế: 0110784036
Hotline: 1900.988.936/0913.101.686
Email: admin@taxnet.vn
Page: Kế Toán Taxnet
Tài liệu tham khảo:
